Po rozwodzie wiele osób chce wrócić do nazwiska noszonego przed ślubem. Nie dzieje się to jednak automatycznie wraz z wydaniem wyroku. Jeżeli wskutek zawarcia małżeństwa zmienili Państwo nazwisko, po rozwodzie mogą Państwo złożyć odpowiednie oświadczenie przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego albo konsulem.
Obecnie mają Państwo na to rok od chwili uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu. To ważna zmiana. W starszych artykułach, poradnikach i wynikach wyszukiwania nadal można spotkać informację o terminie 3 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku rozwodowego. Taki termin rzeczywiście obowiązywał wcześniej, jednak przepisy zostały zmienione w 2025 roku.
Czy po rozwodzie nazwisko zmienia się automatycznie?
Nie. Wyrok rozwodowy nie powoduje automatycznego powrotu do dawnego nazwiska.
Jeżeli przed ślubem nosili Państwo nazwisko Kowalska, po zawarciu małżeństwa przyjęli nazwisko Nowak, a następnie doszło do rozwodu, samo orzeczenie sądu nie przywróci nazwiska Kowalska. Po uprawomocnieniu wyroku nadal będą Państwo nosić aktualne nazwisko, dopóki nie zostanie złożone odpowiednie oświadczenie.
Co równie istotne, powrót do nazwiska jest Państwa prawem, a nie obowiązkiem. Były małżonek nie może zmusić drugiej osoby do rezygnacji z jego nazwiska tylko dlatego, że małżeństwo się zakończyło.
Jeżeli samo postępowanie jest jeszcze przed Państwem, pomoc w przygotowaniu pozwu, ustaleniu stanowiska procesowego i reprezentacji przed sądem zapewniam w ramach obsługi spraw z zakresu prawa rodzinnego prowadzonej przez Kancelarię Adwokacką Dominiki Żołnowskiej-Łabuzek.
Ile czasu jest na powrót do nazwiska po rozwodzie?
Obecnie termin wynosi rok od chwili uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu.
Nie należy liczyć go od dnia rozprawy ani od daty, którą widzą Państwo na pierwszej stronie wyroku. Znaczenie ma chwila uprawomocnienia się orzeczenia sądu o rozwodzie.
Jeszcze niedawno art. 59 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przewidywał termin trzech miesięcy. Dlatego fraza „powrót do nazwiska w terminie 3 miesięcy od uprawomocnienia” nadal pojawia się w wielu materiałach internetowych. Od 8 października 2025 roku obowiązuje jednak dłuższy, roczny termin.
Jeżeli więc zastanawiają się Państwo nad zmianą nazwiska po rozwodzie, nie należy opierać się na starszych poradnikach. Aktualne brzmienie przepisów daje rozwiedzionemu małżonkowi rok na złożenie oświadczenia.
Samo oczekiwanie na prawomocność wyroku również bywa źródłem pytań. Szerzej o przebiegu sprawy piszę w artykule „Pierwsza rozprawa rozwodowa – jak wygląda, o co pyta sąd i jak opanować stres?”. Jeżeli natomiast dopiero rozważają Państwo sposób zakończenia małżeństwa, pomocne może być moje porównanie rozwodu bez orzekania o winie i rozwodu z winą.
Gdzie złożyć oświadczenie o powrocie do nazwiska?
Nie trzeba w tym celu wracać do sądu, który orzekał rozwód.
Oświadczenie o powrocie do nazwiska noszonego przed zawarciem małżeństwa mogą Państwo złożyć przed wybranym kierownikiem urzędu stanu cywilnego. Jeżeli mieszkają Państwo poza Polską, przepisy pozwalają dokonać tej czynności również przed konsulem.
Procedura wygląda następująco:
- czekają Państwo, aż wyrok rozwodowy się uprawomocni,
- zgłaszają się Państwo do USC albo, przebywając za granicą, do właściwej placówki konsularnej,
- składają Państwo oświadczenie o powrocie do nazwiska noszonego przed zawarciem małżeństwa,
- kierownik USC albo konsul sporządza protokół,
- informacja o nazwisku trafia do aktu małżeństwa jako wzmianka dodatkowa.
Po dokonaniu odpowiedniego wpisu odpis aktu małżeństwa będzie zawierał aktualne nazwisko.
Istotne jest przy tym samo określenie „powrót”. Ten uproszczony tryb nie służy do wybrania dowolnego nazwiska. Pozwala wrócić do nazwiska, które dana osoba nosiła przed zawarciem małżeństwa.
Ile kosztuje powrót do nazwiska panieńskiego?
Jeżeli składają Państwo oświadczenie przed kierownikiem USC w Polsce, opłata skarbowa wynosi obecnie 11 zł.
Inaczej wygląda sytuacja za granicą. Przy złożeniu oświadczenia przed konsulem pobierana jest opłata konsularna, której wysokość należy sprawdzić dla konkretnej placówki i obowiązującej tabeli opłat.
Sam koszt urzędowy powrotu do poprzedniego nazwiska w Polsce jest więc niewielki. Więcej czasu może zająć późniejsza wymiana dokumentów oraz aktualizacja danych w instytucjach, z których Państwo korzystają.
Po skutecznej zmianie nazwiska trzeba pamiętać między innymi o dokumentach tożsamości, banku, pracodawcy, ubezpieczeniach czy danych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zakres koniecznych aktualizacji będzie zależał od Państwa sytuacji.
Czy po terminie nadal można wrócić do nazwiska panieńskiego?
Tak, ale nie w tym samym trybie.
Jeżeli roczny termin upłynie, nie można już skorzystać z uproszczonego rozwiązania przewidzianego dla osoby rozwiedzionej w art. 59 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Nie oznacza to jednak, że muszą Państwo do końca życia nosić nazwisko byłego małżonka.
Pozostaje możliwość ubiegania się o zmianę nazwiska w trybie administracyjnym na zasadach określonych w ustawie o zmianie imienia i nazwiska.
Czy można wrócić do dowolnego dawnego nazwiska?
Tu pojawia się szczegół, który ma duże znaczenie zwłaszcza dla osób pozostających wcześniej w kilku związkach małżeńskich.
Art. 59 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego pozwala wrócić do nazwiska noszonego przed zawarciem małżeństwa, które właśnie zostało rozwiązane przez rozwód.
Wyobraźmy sobie, że przed pierwszym ślubem kobieta nosiła nazwisko Kowalska. Po pierwszym ślubie przyjęła nazwisko Wiśniewska. Po rozwodzie zachowała je, a następnie jako Wiśniewska zawarła drugie małżeństwo i przyjęła nazwisko Nowak.
Po drugim rozwodzie uproszczony powrót na podstawie art. 59 pozwala wrócić do nazwiska Wiśniewska, ponieważ właśnie takie nazwisko było noszone przed zawarciem ostatniego małżeństwa. Jeżeli celem jest powrót bezpośrednio do nazwiska Kowalska, może być potrzebna administracyjna zmiana nazwiska.
Czy nazwisko można zmienić już w trakcie postępowania rozwodowego?
Nie w trybie przewidzianym dla osoby rozwiedzionej.
Dopóki małżeństwo trwa, nie można złożyć oświadczenia o powrocie do nazwiska na podstawie art. 59 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Najpierw musi zostać wydany wyrok rozwodowy, a następnie musi się on uprawomocnić.
Jeżeli są Państwo dopiero na początku postępowania, polecam poradnik dotyczący pierwszej rozprawy rozwodowej. Osobom zastanawiającym się natomiast, czy w ich sytuacji właściwy jest rozwód, czy separacja, polecam artykuł „Separacja a rozwód – najważniejsze różnice prawne i praktyczne”.
Separacja ma tutaj szczególne znaczenie. Nie rozwiązuje ona małżeństwa, dlatego nie daje podstawy do skorzystania z procedury powrotu do nazwiska przewidzianej dla rozwiedzionego małżonka.
Powrót do nazwiska to często ostatnia formalność związana z rozwodem
Dla osoby, która właśnie zakończyła wieloletnie małżeństwo, decyzja o nazwisku może mieć duże znaczenie osobiste i zawodowe.
Jako adwokat z Kancelarii Adwokackiej Dominiki Żołnowskiej-Łabuzek pomagam Państwu przede wszystkim przejść przez sam rozwód i uporządkować jego konsekwencje prawne. Oferta kancelarii w zakresie prawa rodzinnego obejmuje prowadzenie spraw rozwodowych i separacyjnych, przygotowanie pism oraz reprezentację przed sądem, a także sprawy dotyczące alimentów, władzy rodzicielskiej i podziału majątku.
Jeżeli rozwód wiąże się również z koniecznością uporządkowania wspólnych finansów, zachęcam do przeczytania artykułu „Podział majątku po rozwodzie – co wchodzi w skład majątku wspólnego, a co pozostaje osobiste?”.
Pełny zakres usług prawnych Kancelarii adwokackiej Dominiki Żołnowskiej-Łabuzek obejmuje pomoc również w innych sprawach cywilnych i rodzinnych. Więcej praktycznych materiałów dotyczących rozwodu, alimentów, podziału majątku i relacji rodzinnych znajdą Państwo na blogu Kancelarii.
FAQ
Ile czasu po rozwodzie mam na powrót do nazwiska panieńskiego?
Obecnie mają Państwo rok od chwili uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu. Termin 3 miesięcy, który nadal można znaleźć w starszych materiałach, obowiązywał przed zmianą art. 59 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
Czy po rozwodzie trzeba wrócić do nazwiska panieńskiego?
Nie. Mogą Państwo nadal nosić nazwisko przyjęte przy zawarciu małżeństwa. Były małżonek nie może żądać, aby po rozwodzie druga osoba obowiązkowo zmieniła nazwisko.
Gdzie składa się oświadczenie o powrocie do nazwiska?
Oświadczenie można złożyć przed wybranym kierownikiem urzędu stanu cywilnego. Osoby przebywające poza Polską mogą dokonać tej czynności przed konsulem.
Co zrobić, jeżeli minął rok od uprawomocnienia się rozwodu?
Po przekroczeniu terminu przewidzianego w art. 59 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nadal można starać się o zmianę nazwiska, ale trzeba skorzystać z administracyjnego trybu zmiany imienia i nazwiska.
Ile kosztuje zmiana nazwiska po rozwodzie?
Za przyjęcie oświadczenia o powrocie do nazwiska noszonego przed zawarciem małżeństwa przez kierownika USC pobierana jest opłata skarbowa w wysokości 11 zł. Przy składaniu oświadczenia za granicą obowiązuje opłata konsularna.
