Sprawy dotyczące błędów medycznych należą do najbardziej skomplikowanych i emocjonalnie obciążających postępowań cywilnych. Pacjent, który doznał szkody w wyniku błędu lekarza lub innej osoby wykonującej zawód medyczny, ma prawo dochodzić należnego odszkodowania i zadośćuczynienia. Aby jednak skutecznie ubiegać się o odszkodowanie za błąd medyczny, konieczne jest nie tylko udowodnienie samego błędu, ale także wykazanie jego związku przyczynowego z doznaną szkodą.
W dzisiejszym artykule wyjaśniam, czym jest błąd medyczny, jakie prawa przysługują pacjentom oraz kiedy warto skorzystać z pomocy prawnika.

Czego dowiecie się Państwo z tego artykułu?

Czym jest błąd medyczny?
Kiedy pacjent może żądać odszkodowania?
Jak udowodnić błąd?
Kto ponosi odpowiedzialność za błąd medyczny?
Jak wygląda postępowanie?
Kiedy warto skorzystać z pomocy prawnika?
Co obejmuje odszkodowanie i jak jest ustalane?

Czym jest błąd medyczny?

Z prawnego punktu widzenia błąd medyczny to postępowanie sprzeczne z aktualną wiedzą medyczną, zasadami staranności zawodowej lub przepisami dotyczącymi wykonywania zawodów medycznych.
Mówiąc prościej, to błąd w sztuce lekarskiej, który prowadzi do negatywnych skutków zdrowotnych u pacjenta.

Czym jest błąd? W praktyce może to być zarówno działanie (np. nieprawidłowa diagnoza lub zabieg), jak i zaniechania (np. brak reakcji na objawy). Często jest wynikiem niewłaściwej diagnozy, błędnego leczenia lub zaniedbania ze strony personelu medycznego.

Odpowiedzialność lekarza za błąd medyczny wynika z zasad odpowiedzialności cywilnej, podobnie jak odpowiedzialność podmiotu leczniczego, w którym doszło do zdarzenia. Czym jest błąd medyczny, wyjaśnia także ustawa o prawach pacjenta i rzeczniku praw pacjenta, wskazując, że pacjent ma prawo dochodzić swoich roszczeń zarówno od lekarza, jak i od szpitala czy przychodni.

Kiedy pacjent może żądać odszkodowania?

W praktyce odszkodowanie za błąd medyczny przysługuje w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, jeśli można wykazać winę lekarza lub placówki.

W ramach roszczenia można dochodzić:

odszkodowania – za poniesione koszty leczenia, utracone dochody lub konieczność dalszej opieki,
zadośćuczynienia za doznaną krzywdę – za ból, cierpienie i pogorszenie jakości życia,
renty – w przypadku trwałego uszczerbku na zdrowiu lub utraty zdolności do pracy.

Naprawienie szkody obejmuje wszelkie wydatki pozostające w związku przyczynowym z błędem medycznym, a także rekompensatę za rozstrój zdrowia i konsekwencje psychiczne zdarzenia.

Jak udowodnić błąd w sztuce lekarskiej?

Aby uzyskać odszkodowanie za błąd lekarski, konieczne jest wykazanie trzech elementów:

Popełnienia błędu medycznego – czyli działania lub zaniechania sprzecznego z zasadami sztuki lekarskiej,
Wystąpienia szkody pacjenta, czyli uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia,
Związku przyczynowego między błędem a szkodą.

W takich sprawach kluczowe znaczenie ma dokumentacja medyczna. To na jej podstawie sąd ustala, czy doszło do błędu i czy działania lekarza były zgodne z obowiązującymi standardami. Pacjent ma prawo żądać wydania kopii dokumentacji od placówki medycznej, a w razie odmowy można zwrócić się o pomoc do Rzecznika Praw Pacjenta.

W postępowaniu sądowym niezbędna jest także opinia biegłego lekarza, który ocenia, czy zachowanie personelu pozostawało w zgodzie ze sztuką lekarską. Na podstawie tych opinii sąd wydaje wyrok i ustala kwotę należnego świadczenia.

Kto ponosi odpowiedzialność za błąd medyczny?

Za skutki błędu odpowiada nie tylko sam lekarz, ale również podmiot leczniczy (np. szpital lub przychodnia), w którym doszło do zdarzenia. Odpowiedzialność cywilna obejmuje również działania innych osób wykonujących zawód medyczny, czyli pielęgniarek, ratowników medycznych czy diagnostów.

Odpowiedzialność lekarza i placówki jest zasadniczo ubezpieczona. W praktyce oznacza to, że roszczenie kieruje się do ubezpieczyciela szpitala lub ubezpieczyciela lekarza, który w razie potwierdzenia błędu wypłaca świadczenie odszkodowawcze.

Odpowiedzialność cywilna za popełnione błędy medyczne jest uregulowana w kodeksie cywilnym oraz w Ustawie o Działalności Leczniczej. Poszkodowany pacjent może dochodzić odszkodowania nie tylko przed sądem cywilnym, ale również w ramach tzw. zdarzenia medycznego, o którym mowa w Ustawie o Prawach Pacjenta.

Jak wygląda postępowanie o odszkodowanie?

Postępowanie w sprawach o odszkodowanie za błąd w sztuce rozpoczyna się od analizy dokumentacji i zgromadzenia dowodów. Kolejnym etapem jest złożenie żądania odszkodowania za błąd do ubezpieczyciela lub bezpośrednio do placówki. Jeżeli odpowiedź jest negatywna lub zaniżona, można złożyć pozew do sądu.

W toku sprawy sądowej rozpatrywane są:

okoliczności zdarzenia,
opinie biegłych,
zakres szkody pacjenta,
wysokość należnego odszkodowania i zadośćuczynienia.

Pacjent może żądać również zwrotu kosztów leczenia, utraconych zarobków oraz innych wydatków wynikłych ze skutków błędu.

Kiedy warto skorzystać z pomocy prawnika?

Sprawy o odszkodowanie od szpitala i zadośćuczynienie za błąd medyczny wymagają nie tylko wiedzy medycznej, ale także doświadczenia w procedurze cywilnej. W takich sprawach prawnik specjalizujący się w prawie medycznym może skutecznie reprezentować poszkodowanego pacjenta i pomóc w dochodzeniu należnych świadczeń.

Profesjonalna kancelaria pomoże w:

analizie dokumentacji medycznej,
ocenie zasadności roszczenia,
przygotowaniu pozwu,
kontakcie z ubezpieczycielem,
reprezentacji w sądzie.

Warto skorzystać z pomocy doświadczonego adwokata, gdyż błędy proceduralne lub brak dowodów mogą utrudnić dochodzenie roszczeń. Prawnik pomoże także określić wysokość roszczenia oraz przygotować argumentację prawną, która zwiększy szanse na korzystny wynik.

Odszkodowanie – co obejmuje i jak jest ustalane?

Odszkodowanie obejmuje wszystkie straty poniesione przez pacjenta, w tym koszty leczenia, rehabilitacji, opieki, dojazdów czy leków. Może obejmować również utracone dochody i inne koszty wynikające z konieczności przystosowania życia do nowej sytuacji zdrowotnej.

Z kolei zadośćuczynienie za błąd medyczny ma na celu zrekompensowanie doznanej krzywdy, czyli bólu, cierpienia, stresu i trwałych konsekwencji zdarzenia. Wysokość odszkodowania i zadośćuczynienia zależy od stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz skutków, jakie wyniku błędu poniósł pacjent.

W orzecznictwie sądowym coraz częściej przyznaje się najwyższe odszkodowanie, gdy błąd lekarza prowadzi do poważnego uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia albo trwałej niezdolności do pracy.

Najczęściej zadawane pytania, czyli FAQ

1. Czym różni się odszkodowanie od zadośćuczynienia?

Odszkodowanie pokrywa straty finansowe (np. koszty leczenia, utracone dochody), natomiast zadośćuczynienie rekompensuje cierpienie fizyczne i psychiczne. W sprawach o błąd medyczny można domagać się obu świadczeń łącznie.

2. Ile czasu ma pacjent na dochodzenie roszczeń?

Termin przedawnienia roszczenia wynosi co do zasady 3 lata od momentu, gdy pacjent dowiedział się o szkodzie, jednak w przypadku małoletnich termin ten jest dłuższy. Warto skonsultować się z prawnikiem, aby ustalić dokładny termin.

3. Czy można pozwać lekarza i szpital jednocześnie?

Tak, możliwe jest wystąpienie z roszczeniem zarówno przeciwko lekarzowi, jak i placówce medycznej, jeśli odpowiada ona za działania swojego personelu. Sąd ustali, kto ponosi odpowiedzialność za popełnienie błędu.